คลังเก็บป้ายกำกับ: เพิกถอนมติที่ประชุมใหญ่

คำบอกกล่าวเรียกประชุมวิสามัญผู้ถือหุ้น ได้ลงพิมพ์โฆษณาในหนังสือพิมพ์แห่งท้องที่นับถึงวันประชุมวิสามัญผู้ถือหุ้นได้ 6 วัน หากได้มีการประชุมและมีการลงมติ จะมีผลทางกฎหมายอย่างไร

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

มาตรา 1175 วรรคหนึ่ง วางหลักว่า คำบอกกล่าวเรียกประชุมใหญ่ให้ลงพิมพ์โฆษณาในหนังสือพิมพ์แห่งท้องที่อย่างน้อยหนึ่งคราวก่อนวันนัดประชุมไม่น้อยกว่าเจ็ดวัน และส่งทางไปรษณีย์ตอบรับไปยังผู้ถือหุ้นทุกคนที่มีชื่อในทะเบียนของบริษัทก่อนวันนัดประชุมไม่น้อยกว่าเจ็ดวัน …

มาตรา 1195  การประชุมใหญ่นั้นถ้าได้นัดเรียกหรือได้ประชุมกัน หรือได้ลงมติฝ่าฝืนบทบัญญัติในลักษณะนี้ก็ดี หรือฝ่าฝืนข้อบังคับของบริษัทก็ดี เมื่อกรรมการหรือผู้ถือหุ้นคนหนึ่งคนใดร้องขึ้นแล้ว ให้ศาลเพิกถอนมติของที่ประชุมใหญ่อันผิดระเบียบนั้นเสีย แต่ต้องร้องขอภายในกำหนดเดือนหนึ่งนับแต่วันลงมตินั้น

หลักเกณฑ์
1. คำบอกกล่าวเรียกประชุมใหญ่ ตาม ป.พ.พ. มาตรา 1175
1.1 ให้ลงพิมพ์โฆษณาในหนังสือพิมพ์แห่งท้องที่อย่างน้อยหนึ่งคราวก่อนวันนัดประชุมไม่น้อยกว่า 7 วัน และ
1.2 ส่งทางไปรษณีย์ตอบรับไปยังผู้ถือหุ้นทุกคนที่มีชื่อในทะเบียนของบริษัทก่อนวันนัดประชุมไม่น้อยกว่าเจ็ดวัน
2. การประชุมที่ฝ่าฝืน ป.พ.พ. มาตรา 1175
3. กรรมการหรือผู้ถือหุ้นคนหนึ่งร้องขอต่อศาลให้เพิกถอนมติของที่ประชุมใหญ่ที่ผิดระเบียบ
4. ต้องร้องขอภายใน 1 เดือน

บริษัทจำกัดส่งคำบอกกล่าวเรียกประชุมใหญ่วิสามัญผู้ถือหุ้น หากปรากฏว่าขั้นตอนการลงพิมพ์โฆษณาในหนังสือพิมพ์ฯ เมื่อนับถึงวันประชุมวิสามัญผู้ถือหุ้นนับได้เพียง 6 วันเท่านั้น ซึ่งตาม ป.พ.พ. มาตรา 1175 วางหลักขั้นตอนการบอกกล่าวเรียกประชุมวิสามัญผู้ถือหุ้นไว้ว่าต้องลงพิมพ์โฆษณาในหนังสือพิมพ์แห่งท้องที่ก่อนวันนัดประชุมไม่น้อยกว่า 7 วัน จึงทำให้การประชุมในครั้งนี้เป็นการประชุมที่ฝ่าฝืนบทบัญญัติ มาตรา 1175 ประกอบมาตรา 1195 เมื่อกรรมการหรือผู้ถือหุ้นร้องขอต่อศาลภายใน 1 เดือน ศาลต้องเพิกถอนมติของที่ประชุมใหญ่ที่ผิดระเบียบนั้นเสีย

คำพิพากษาฎีกาที่ 3996/2561  ป.พ.พ. มาตรา 1175 และ 1195 ได้กำหนดขั้นตอนการบอกกล่าวเรียกประชุมผู้ถือหุ้นไว้ว่าต้องลงพิมพ์โฆษณาในหนังสือพิมพ์แห่งท้องที่อย่างน้อยหนึ่งคราวก่อนวันนัดประชุมไม่น้อยกว่าเจ็ดวัน และต้องส่งทางไปรษณีย์ตอบรับไปยังผู้ถือหุ้นทุกคนที่มีชื่อในทะเบียนบริษัทก่อนวันนัดประชุมไม่น้อยกว่าเจ็ดวัน โดยมุ่งประสงค์ให้มีการแจ้งให้ผู้ถือหุ้นทราบล่วงหน้าว่าบริษัทจะได้จัดให้มีการประชุมใหญ่ในกิจการใด ที่ใด เมื่อใด เพื่อผู้ถือหุ้นจะได้มีโอกาสเตรียมตัวสอบถามหรือแสดงความคิดเห็นได้โดยเต็มที่ เพื่อไม่ให้ผู้บริหารเอาเปรียบดำเนินการรวบรัดในการประชุม แม้ตามบทบัญญัติดังกล่าวจะมิได้บัญญัติถึงผลของการไม่ปฏิบัติตามในเรื่องคำบอกกล่าวเรียกประชุมใหญ่ จะต้องเป็นโมฆะหรือเสียเปล่าก็ตาม แต่ก็ให้สิทธิกรรมการหรือผู้ถือหุ้นคนหนึ่งคนใดร้องขอให้ศาลเพิกถอนมติที่ประชุมใหญ่อันผิดระเบียบนั้นเสีย โดยต้องร้องขอภายในเดือนหนึ่งนับแต่วันลงมตินั้น ถ้าหากไม่มีการร้องขอให้ศาลเพิกถอนมติที่ประชุมใหญ่อันผิดระเบียบภายในเดือนหนึ่งแล้ว มติของที่ประชุมดังกล่าวก็มีผลสมบูรณ์ใช้บังคับได้ ผู้ใดจะขอให้เพิกถอนไม่ได้ 
คำบอกกล่าวกล่าวเรียกประชุมวิสามัญผู้ถือหุ้น ได้ลงพิมพ์โฆษณาในหนังสือพิมพ์แห่งท้องที่ เมื่อนับถึงวันประชุมวิสามัญผู้ถือหุ้น ได้เพียง 6 วัน คำบอกกล่าวเรียกประชุมวิสามัญผู้ถือหุ้น จึงลงพิมพ์โฆษณาในหนังสือพิมพ์แห่งท้องที่ก่อนวันนัดประชุมไม่ครบเจ็ดวัน อันเป็นการฝ่าฝืนบทบัญญัติมาตรา 1175 วรรคหนึ่ง ทำให้การนัดประชุมวิสามัญผู้ถือหุ้นจึงไม่ชอบ และเป็นผลให้มติที่ประชุมในวันดังกล่าวเป็นมติอันผิดระเบียบตามมาตรา 1195 ซึ่งโจทก์ในฐานะกรรมการและผู้ถือหุ้นของบริษัทสามารถร้องขอให้ศาลเพิกถอนเสียได้ 

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5510/2540 และ 3623/2527 วินิจฉัยไว้แนวเดียวกัน

อ่านเพิ่มเติม

ในการประชุมวิสามัญผู้ถือหุ้น มีผู้รับมอบฉันทะของผู้ถือหุ้นมาประชุมเพียงคนเดียว โดยผู้ถือหุ้นคนนั้นถือหุ้นร้อยละ 40 ของจำนวนหุ้นทั้งหมด การประชุมดังกล่าวเป็นการประชุมที่ชอบด้วยกฎหมายหรือไม่

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

มาตรา 1178 วางหลักว่า ในการประชุมใหญ่ ถ้าไม่มีผู้ถือหุ้นมาเข้าประชุมรวมกันแทนหุ้นได้ถึงจำนวนหนึ่งในสี่แห่งทุนของบริษัทเป็นอย่างน้อย ที่ประชุมจะปรึกษากิจการใดหาได้ไม่

มาตรา 1180 วางหลักว่า ในการประชุมผู้ถือหุ้นทั่วไปเป็นประชุมใหญ่ทุก ๆ ครั้ง ให้ผู้เป็นประธานในสภากรรมการนั่งเป็นประธาน ถ้าประธานกรรมการเช่นว่านี้ไม่มีตัว หรือไม่มาเข้าประชุมจนล่วงเวลานัดไปแล้วสิบห้านาที ให้ผู้ถือหุ้นทั้งหลายซึ่งอยู่ในที่นั้นเลือกผู้ถือหุ้นคนหนึ่งในจำนวนซึ่งมาประชุมขึ้นนั่งเป็นประธาน

มาตรา 1190 วางหลักว่า ในการประชุมใหญ่ ข้อมติอันเสนอให้ลงคะแนน ให้ตัดสินด้วยวิธีชูมือ เว้นแต่เมื่อก่อนหรือในเวลาที่แสดงผลแห่งการชูมือ มีผู้ถือหุ้นสองคนเป็นอย่างน้อยติดใจร้องขอให้ลงคะแนนลับ

มาตรา 1195 การประชุมใหญ่นั้นถ้าได้นัดเรียกหรือได้ประชุมกัน หรือได้ลงมติฝ่าฝืนบทบัญญัติในลักษณะนี้ก็ดี หรือฝ่าฝืนข้อบังคับของบริษัทก็ดี เมื่อกรรมการหรือผู้ถือหุ้นคนหนึ่งคนใดร้องขึ้นแล้ว ให้ศาลเพิกถอนมติของที่ประชุมใหญ่อันผิดระเบียบนั้นเสีย แต่ต้องร้องขอภายในกำหนดเดือนหนึ่งนับแต่วันลงมตินั้น

เนื่องจากป.พ.พ. มาตรา 1180 วางหลักให้มีประธานในที่ประชุม และมาตรา 1190 วางหลักให้ในกรณีที่มีผู้ถือหุ้นประสงค์จะลงคะแนนลับ ต้องให้ผู้ถือหุ้น 2 คนขึ้นไปเป็นอย่างน้อยประสงค์ให้ลงคะแนนลับ เห็นได้ว่ากฎหมายประสงค์ให้บรรดาผู้ถือหุ้นเข้าร่วมประชุมเพื่อปรึกษาหารือเกี่ยวกับกิจการของบริษัท ดังนั้น โดยสภาพแล้ว การประชุมใหญ่ของบริษัทจะมีผู้ถือหุ้นประชุมเพียงคนไม่ได้ การที่ผู้รับมอบฉันทะของผู้ถือหุ้นมาประชุมเพียงคนเดียวและมีมติ จึงเป็นการประชุมที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย กรรมการหรือผู้ถือหุ้นคนใดคนหนึ่งย่อมมีสิทธิฟ้องเพิกถอนต่อศาลได้ภายในกำหนดเวลา 1 เดือนนับแต่วันที่ลงมติตามมาตรา 1195

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3074/2560 ตามบทบัญญัติกฎหมายดังกล่าวแสดงชัดว่าในการประชุมใหญ่ผู้ถือหุ้น กฎหมายมุ่งประสงค์ให้บรรดาผู้ถือหุ้นเข้าร่วมประชุมเพื่อปรึกษาหารือเกี่ยวกับกิจการของบริษัท โดยมีประธานดำเนินการประชุมและมีการเสนอข้อมติให้ที่ประชุมออกเสียงลงคะแนน การประชุมจึงเป็นการร่วมกันปรึกษาหารือซึ่งที่ประชุมจะต้องมีบุคคลอย่างน้อยสองคนเป็นผู้เข้าประชุม เพื่อร่วมกันพิจารณาตัดสินข้อมติต่าง ๆ ที่เสนอต่อที่ประชุม หาใช่บุคคลเพียงคนเดียวจะทำการประชุมได้โดยลำพังไม่

การประชุมวิสามัญผู้ถือหุ้นของบริษัทผู้คัดค้านมี ว. ผู้รับมอบฉันทะของ ก. เป็นผู้ถือหุ้นที่มาประชุมเพียงคนเดียว แม้ ก. ถือหุ้น 200,000 หุ้น คิดเป็นร้อยละ 40 ของจำนวนหุ้นทั้งหมดก็ตาม แต่ผู้ถือหุ้นเพียงคนเดียวย่อมไม่อาจดำเนินการประชุมและมีมติใด ๆ ตามกฎหมายได้ การประชุมวิสามัญผู้ถือหุ้น และการลงมติเปลี่ยนแปลงกรรมการและอำนาจกรรมการจึงเป็นไปโดยฝ่าฝืนต่อบทบัญญัติอันเป็นข้อปฏิบัติของการประชุมใหญ่และไม่ชอบด้วยกฎหมาย ผู้ร้องในฐานะผู้ถือหุ้นมีสิทธิที่จะร้องขอให้ศาลเพิกถอนมติที่ประชุมอันผิดระเบียบนั้นเสียได้ ตาม ป.พ.พ. มาตรา 1195

ข้อสังเกต แต่ถ้าเป็นกรณีการประชุมกรรมการ หากบริษัทจำกัดนั้นมีกรรมการเพียงคนเดียว กรรมการคนเดียวสามารถเป็นองค์ประชุมและมีมติได้ เพราะกฎหมายมิได้บังคับว่ากรรมการบริษัทต้องมีหลายคน

บริษัทประชุมใหญ่โดยไม่มีประธานและมีการลงมติ ถือว่าเป็นมติที่ผิดระเบียบหรือไม่